3. Kviknað í – og er það bara gott?

Eftir Einar Sigurberg Arason
Framhald af “Þakið brennur” (Mbl. 11. okt. ’09)

Þakið,
þakið,
þakið það logar

Vá! Hér er sko eldur í lagi!

Er í lagi að hugsa svona?

Ástin er eins og sinueldur. ..
Af litlum neista verður oft mikið bál.

Þegar einhver vinur þinn er ástfanginn upp fyrir haus, reynirðu þá ekki að slökkva í? Sinueldar eru hættulegir, þú veist það.

En kannski sleppirðu því að bjarga vini þínum. Þú sérð hvað hann er glaður og þú samgleðst honum. Nema þú sért afbrýðisamur. Eða finnist að hann hafi valið illa, elskan hans sé flagð undir fögru skinni.

Þakið það logar ..

segir smellurinn sem oft heyrist á Lindinni. Og skáldið brosir út undir eyru. Því hér er líf í tuskunum og hér er aðalnáunginn, sá sem heldur uppi öllu fjörinu.

Hver skyldi það nú vera?

Framhaldið á Lindinni segir:

We don’t need no water.
Let the Holy Ghost burn!

Við þurfum ekki vatn.
Andi Guðs má alveg brenna!

Hvað finnst þér nú?
Samgleðstu ..
eða langar þig að tala um fyrir veslings flóninu?

Mundu samt eitt: Biblían segir, að

Sá sem ekki elskar þekkir ekki Guð því að Guð er kærleikur. (1. Jóh. 4:8)

Guð er uppspretta kærleikans í heiminum – og hann heldur uppi fjörinu hjá þeim sem kynnast honum. Hvað eigum við þá að álykta að eldur Guðs sé?

Gæti hann verið kærleikur?

Meira um það síðar.

Höfundur er guðfræðingur og býr á Blönduósi

P.S. Mér þætti vænt um það ef þú vilt tjá þína upplifun af því þegar kristið fólk sækist eftir eldi andans. Sérðu það sem jákvætt – eða kvíðirðu því að margir séu ekki með báða fætur á jörðinni?

Ég þoli að heyra bæði viðhorfin. Ég er ekki viðkvæmur. Ég treysti því aðeins að þú tjáir þig af þeirri sömu kurteisi sem þú vilt að ég sýni þér.

Hvernig á að minnka ríkisútgjöld?

Í fljótu bragði séð virðist þetta ekki guðfræðilegt mál. Ekkert er þó Guðs ríki óviðkomandi. Boðorð hans gefa okkur vísbendingar um hvernig við eigum að afgreiða ýmis dægurmál.

Nú stöndum við frammi fyrir þeim vanda að það þarf að minnka ríkisútgjöld. Stór hluti þeirra er einfaldlega samneyslan, hvernig við sem samfélag reynum að hjálpa þeim sem minna mega sín, reka sameiginlegt heilbrigðiskerfi og fleira slíkt.

Flatur niðurskurður?

Köllunin í dag er flatur niðurskurður í öllum málaflokkum. Er það sanngjarnt? Nýverið birtist í sunnudagsblaði Moggans athyglisverð grein eftir forstjóra Capacent sem ber nafnið Niðurskurður eða markvissari nýting fjármuna? Mér finnst rök hans einkar góð. Hann segir að flatur niðurskurður leiði af sér að við fáum minna af því sama, en væri ekki skynsamlegra að hagræða og fá meira fyrir minni pening?

Hvernig myndum við sjálf spara á heimilinu? Flatan niðurskurð á öllu þannig að við leggjum að jöfnu málaflokkana börn, sjónvarp, bíl og svo framvegis? Myndum við skera niður matinn handa börnunum jafnmikið og útgjöld til bílsins?

Það er verið að segja fólki upp á heilbrigðisstofnunum út af þessum flata niðurskurði. Sama fólk lendir á atvinnuleysisbótum og verður áfram á framfæri hins opinbera. Næst fram umtalsverður sparnaður með þessu? Er þetta sanngjarnt?

Umræðan afmörkuð:

Ég gæti sagt margt fleira um þetta en hef raunar sagt það helsta hér í öðru bloggi. Enda vil ég afmarka umræðuna hér á trúmál.is við eftirfarandi atriði:

1. Hvað finnst ykkur kristilegt að gera í málinu?
2. Hvernig getum við komið góðu til leiðar í þessu efni?
   Hvað ættum við að gera?

Sjálfur vil ég benda á þörfina fyrir bænaher – að við fylkjum liði og biðjum fyrir sanngjörnum skiptum í öllum þessum samdrætti.

Hvað svo?

Greinin sú arna lýsir aðeins hugmyndinni en ekki útfærslunni, ekki hvernig á að hagræða.

Getum við verið sammála um eftirfarandi markmið:

1. Að ráðamenn sjái þörfina fyrir erfiðari leiðina, það er hagræðingu, í staðinn fyrir flatan niðurskurð?
2. Að ráðnir verði vitrir ráðgjafar sem finna farsælustu leiðirnar til að hagræða, og samráð verði haft við manninn á gólfinu sem veit kannski best hvað má skera niður?

2. Þakið brennur

Eftir Einar Sigurberg Arason
Framhald af “Áttu eld?“

The roof,
the roof,
the roof is on fire

segir í smell sem heyrist oft á öldum ljósvakans.

Nú er okkur í fersku minni þegar kviknaði í þakinu á Höfða. Skelfileg tilhugsun þegar þakið brennur. Á stuttri stundu getur allt húsið fuðrað upp ef ekki tekst að slökkva eldinn með snarræði.

Það fór allt vel með Höfða – sá eldur var slökktur.

En okkur finnst að ríkið okkar sé verr sett. Hér logar eldur, það er eins og þakið brenni, og þetta er ónotaleg tilhugsun. Við vitum ekki hvernig úr þessu mun rætast, og það fyllir okkur óhug. Kannski reynum við bara að ýta þessari hugsun frá okkur og segja nógu oft: Þetta bjargast. Því áhyggjur gera okkur ekkert gott.

Þakið,
þakið,
þakið það logar

sagði slagarinn.

En það merkilega er að skáldinu finnst það bara gott. Vá! Hér er sko eldur í lagi!

Er ekki allt í lagi með þennan náunga? Datt hann á stein og rotaðist? Hvernig getur það verið gott að þakið sé að brenna?

Í ljós kemur að skáldið hugsar sér óeiginlegan eld, líkingin er: Hér er sko líf í tuskunum.

Meira um það síðar. Næst veltum við því upp hvort þessi eldur sé af hinu góða.

Birt í Mbl. 11. okt. ’09.

Áttu eld?

Eftir Einar Sigurberg Arason

Kæri vinur.

Getur þú hjálpað þurfandi um eld?

Ég er þó ekki að tala um vindlinga. Ég er að biðja um eld sem hjálpar í neyð landans.

Gamall smellur talar um ástarsamband sem hófst á því að ungur maður bað laglega stúlku um eld. Skáldið leggur út af þessu og segir:

Ástin er eins og sinueldur.
Ástin er segulstál.
Af litlum neista verður oft mikið bál.

Lagið vann söngvakeppni sjónvarpsins 1981 – sem var reyndar ekki tengd Eurovision. Þetta var áður en Ísland var “memm”. Pálmi Gunnarsson söng, Guðmundur Ingólfsson orti.

En ástin er ekki bara þessi rómantík milli karls og konu. Ástin er svo margt fleira. Móðurást, föðurást, vinátta  – eða geturðu verið vinur þess sem þú hatar? Í stuttu máli sagt: Kærleikurinn er hreyfiafl tilverunnar. Og segulstálið sem heldur okkur saman þegar á bjátar.

Áttu eld til að hlýja þeim sem eygja enga von?
Og hvaða eldsneyti mælirðu með, svo eldurinn kulni ekki út? Hvernig telur þú best að kveikja eldinn og viðhalda honum?

Upphaf að greinaflokki. Einnig birt í Mbl. 2.10. 2009.
Höfundur er guðfræðingur og býr á Blönduósi.

Guðfræðilegar vangaveltur vegna séra Gunnars

Eftir Davíð Örn Sveinbjörnsson

Þar sem ég, á Trúmál.is, birti fyrir skömmu pistill sem bar titilinn “Hvað ætti biskup að gera?” er eðlilegt að vekja athygli á ákvörðun Hr. Karls Sigurbjörnssonar í máli séra Gunnars Björnssonar. En málið hefur verið nokkuð í fréttum að undanförnu. Biskup Íslands hefur nú farið fram á að Gunnar snúi ekki aftur til starfa í Selfosskirkju, en þess í stað taki við embætti sérþjónustuprests við Biskupsstofu í Reykjavík. En Gunnar er skv. fréttaflutningi afar ósáttur við þessa afstöðu biskups.

Í dag birtist svo enn önnur frétt um þetta mál (hérna) þar sem að vísað er bréfs 10 presta sem hafa tekið til varna fyrir séra Gunnar og kemur í bréfinu m.a. eftirfarandi fram:

„Fyrir okkur er það líka alvarleg staða að lesa megi út úr ferli þessa máls, að Þjóðkirkjan skuli ætla sér annað réttarfar en samfélagið sem hún á að þjóna. Það vekur einnig upp guðfræðilegar spurningar í lúterskri kirkju,”

Í ljósi vangaveltna fyrrnefnds pistils á Trúmál.is sem snéri að orðum Biblíunnar um skyldur forsvarsmanna kirkjunnar, væri afar áhugavert að vita hverskonar guðfræðilegar spurningar séu að vakna hjá þessum 10 prestum sem nú hafa tekið til varna.

Hvað ætti biskup að gera?

Eftir Davíð Örn Sveinbjörnsson

Vísir.is segir frá því hérna, að niðurstöðu sé að vænta í málefni Séra Gunnars Björnssonar, prests á Selfossi, en málið liggur nú á borði biskups.

Ekki ætlar höfundur að verða dómari í málefnum Gunnars, hvað þá að segja Biskupi hvað hann eigi að gera, en engu að síður hefur mál hans vakið upp ýmsar spurningar í hugum höfundar um skyldur og ábyrgð leiðtoga kirkjunnar. Í Biblíunni má hugsanlega finna einhverskonar upplýsingar um hvernig leiðtogi kirkjunnar á að koma fram. Skoðum t.a.m. Títusarbréf og fyrra Tímóteusarbréf

Í þriðja kafla Tímóteusarbréfsins er fjallað um hvaða eiginleikum leiðtogar kirkjunnar, þ.e. biskupar og djáknar eiga að vera gæddir, þar segir m.a. að biskup eigi að vera óaðfinnanlegur, einkvæntur, bindindissamur, hóglátur, háttprúður, gestrisinn, góður fræðari, ekki drykkfelldur, ekki ofsafenginn, heldur gæfur, ekki deilugjarn, ekki fégjarn. Þá kemur einnig fram, sem er mjög athyglisvert, að hann eigi að hafa góðan orðstír hjá þeim sem standa fyrir utan til þess að hann verði ekki fyrir álasi og lendi í tálsnöru djöfulsins. Djáknar eiga að sama skapi að uppfylla önnur skilyrði s.s. að vera heiðvirðir, hreinskilnir, ekki drykkfelldir eða ágjarnir.

Í Títusarbréfi fyrsta kafla er einnig fjallað um leiðtoga kirkjunnar. Þar segir m.a. að öldungur eigi að vera óaðfinnanlegur, einkvæntur. Þar segir einnig að biskup eigi að vera óaðfinnanlegur, ekki sjálfbirgingur, ekki bráður, ekki drykkfelldur, ekki ofsafenginn, ekki sólginn í ljótan gróða. Hann á að vera gestrisinn, góðgjarn, hóglátur, réttsýnn, guðræðkinn og hafa góða stjórn á sjálfum sér.

Ætli hér sé um leiðbeiningar séu að ræða um einhverskonar  hæfniskröfur sem að kirkjan á að gera til leiðtoga sinna, hverju nafni sem þeir nefna. En af hverju á kirkjan að gera hæfniskröfur til leiðtoga? Hvað varð um hugsunina að við ættum ekki að dæma eða að við eigum að vera fljót til að fyrirgefa. Höfundur heldur að það sé mikilvægt að gera hæfniskröfur til leiðtoga, því að þeir eru t.a.m. fyrirmyndir. Í pólitík, að minnsta kosti erlendis, eru þeir leiðtogar sem hrasa, s.s. verða uppvísir um einhverskonar lögbrot, eða siðferðislega ámælisvert athæfi oftar en ekki fljótir að segja af sér. Kannski eru þeir sem átta sig á ábyrgðinni sem fylgir stöðu sinni fyrr til að gera það heldur en aðrir, því að leiðtogastöðu fylgir mikil ábyrgð og einstaklingar þurfa að vera hæfir til þess.

Guð fyrirgefur, en þýðir það að hann falli frá kröfum sínum til leiðtoga? Þýðir það að kirkjan eigi ekki að leggja áherslu á að leiðtogar sínir séu m.a. óaðfinnanlegir, einkvæntir og hafi góðan orðstýr hjá almenningi?

Skv. frétt Vísis var séra Gunnar sýknaður fyrir dómstólum landsins en hinsvegar var hann fundinn hafa gerst sekur um ótvírætt siðferðisbrot frammi fyrir nefnd kirkjunnar. Höfundur veltir því fyrir sér hvort að maður sem hefur gerst sekur um siðferðisbrot sem hefur hlotið þvílíkt umtal eins og hér ræðir og mótmæli almennings uppfylli ofangreindar kröfur sem að finna má framsettar í Biblíunni?

Höfundur veltir því jafnframt fyrir sér hvert biskup muni leita þegar hann ákveður framtíð séra Gunnars innan kirkjunnar? Mun hann leita til Biblíunnar eða beitir hann öðrum reglum? Eða er hógværðin slík að aldrei megi gera neinar kröfur um að menn beri ábyrgð á mistökum eða misgjörðum sínum?